Những người ủng hộ liệu pháp bấm huyệt cho rằng có nhiều huyệt đạo có thể giúp một người ngủ ngon. Chúng bao gồm các vị trí sau tai, trên trán và xung quanh bàn chân và mắt cá chân.
Bấm huyệt là một thành phần của y học cổ truyền có thể giúp làm giảm một số triệu chứng của các vấn đề sức khỏe, bao gồm chứng mất ngủ. Bấm huyệt là một chủ đề nghiên cứu khoa học tương đối mới với chúng ta. Tuy nhiên, một số ít nghiên cứu cho thấy rằng đây có thể là một cách an toàn để ngủ nhiều hơn hoặc ngủ ngon hơn.
Để sử dụng một huyệt đạo, hãy dùng tay, ngón tay, nắm tay hoặc máy mát-xa để ấn nhẹ nhưng chắc. Một số người kết hợp bấm huyệt vào liệu pháp mát-xa nhẹ nhàng.
Hãy thử sử dụng các chiến lược ngủ khác, chẳng hạn như làm tối phòng, phát nhạc nhẹ nhàng, sử dụng kem dưỡng da thư giãn hoặc thiền trước khi đi ngủ.
Các huyệt đạo sau đây có thể giúp ngủ ngon. Một người có thể thử từng huyệt đạo riêng lẻ hoặc kết hợp như một phần của thói quen.
1. An Mian
Trong châm cứu và bấm huyệt, An Mian là huyệt truyền thống để điều trị chứng mất ngủ. Một số người hành nghề cũng sử dụng những huyệt này để giảm lo âu, chóng mặt và đau đầu.
Các huyệt An Mian nằm ở hai bên cổ. Để tìm chúng, hãy đặt một ngón tay sau mỗi dái tai và di chuyển các ngón tay ngay sau phần xương nhô ra. Ấn nhẹ là đủ.
Mặc dù một số nghiên cứu đã phát hiện ra rằng việc sử dụng các huyệt này kết hợp với các huyệt khác có thể giúp điều trị chứng mất ngủ do trầm cảm, nhưng vẫn cần phải nghiên cứu thêm.
2. HT7
HT7, còn gọi là Shen Men, nằm ở mặt dưới của cổ tay, ngay dưới lòng bàn tay.
Uốn cong bàn tay về phía trước một chút và tìm nếp gấp. Sau đó, ấn vào phần ngoài cùng của nếp gấp này, ở phía gần ngón út nhất.
Một nghiên cứu cũ hơn, từ năm 2010, đã tìm thấy kết quả tích cực khi sử dụng HT7 để giúp giảm chứng mất ngủ. Nghiên cứu bao gồm 50 người lớn tuổi tại một cơ sở chăm sóc dài hạn đã mắc chứng rối loạn giấc ngủ.
Một nhóm được châm cứu vào huyệt HT7 trên cả hai cổ tay trong 5 tuần. Nhóm đối chứng chỉ được chạm nhẹ vào cùng một vị trí.
Nhóm được châm cứu có điểm số giấc ngủ tốt hơn đáng kể, không chỉ trong quá trình thử nghiệm mà còn trong tối đa 2 tuần sau đó.
Một nghiên cứu khác, liên quan đến những người lớn mắc bệnh Alzheimer và rối loạn giấc ngủ, phát hiện ra rằng châm cứu hàng ngày vào huyệt HT7 giúp cải thiện thời gian và chất lượng giấc ngủ, đồng thời làm giảm các triệu chứng rối loạn giấc ngủ.
Tuy nhiên, các nhà khoa học cảnh báo rằng nghiên cứu của họ còn nhỏ. Cần có thêm nhiều nghiên cứu hơn để xác nhận những tác động này.
3. SP6
Điểm SP6, mà những người hành nghề còn gọi là San Yin Jiao, có thể giúp điều trị chứng mất ngủ, đau bụng kinh, các vấn đề về tiết niệu và một số vấn đề khác ở vùng chậu.
Để tiếp cận điểm này, hãy tìm điểm cao nhất của mắt cá chân ở bên trong chân. Bắt đầu từ đỉnh mắt cá chân, đo chiều rộng bốn ngón tay lên chân. Ấn sâu ngay sau xương phía trên mắt cá chân.
Một cuộc điều tra năm 2016 về tác động của bấm huyệt đối với tình trạng mệt mỏi và chất lượng giấc ngủ ở những người sống sót sau ung thư vú đã sử dụng SP6 như một phần của quy trình bấm huyệt thư giãn. Những người tham gia đã ấn vào từng điểm trong quy trình, bao gồm cả SP6, trong 3 phút.
Quy trình này cải thiện giấc ngủ và chất lượng cuộc sống của những người tham gia, so với các quy trình bấm huyệt khác và cách chăm sóc thông thường.
Tuy nhiên, theo các nhà nghiên cứu về bấm huyệt, phụ nữ mang thai nên tránh sử dụng điểm SP6.
4. LV3
LV3, mà các học viên còn gọi là Tai Chong, có thể giúp điều trị chứng mất ngủ không rõ nguyên nhân, cũng như tình trạng mất ngủ liên quan đến căng thẳng và lo lắng.
Tìm điểm này bằng cách xác định vị trí da ngón chân cái và ngón chân tiếp theo kết nối. Áp lực phải chắc và sâu.
Việc ấn vào điểm LV3 là một phần của thói quen thư giãn trong nghiên cứu trước đó về tình trạng mệt mỏi và chất lượng giấc ngủ ở những người sống sót sau ung thư vú. Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng việc ấn vào mỗi điểm trong 3 phút giúp cải thiện giấc ngủ.
5. KD3
Nghiên cứu cho thấy rằng việc kích thích huyệt KD3, còn gọi là Thái Tây, có thể giúp làm giảm chứng mất ngủ. Huyệt này nằm ngay phía trên gót chân ở bên trong bàn chân.
Nghiên cứu năm 2014 về việc sử dụng KD3 và HT7 cho thấy bấm huyệt vào các huyệt này giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ ở những người tham gia trung niên và lớn tuổi bị tăng huyết áp. Nó cũng giúp hạ huyết áp xuống mức khỏe mạnh.
Hơn nữa, bấm huyệt có vẻ hiệu quả hơn các biện pháp can thiệp truyền thống và giáo dục sức khỏe trong nhóm đối tượng này.
Tuy nhiên, giống như nhiều cuộc điều tra khác về bấm huyệt, nghiên cứu này có quy mô nhỏ, chỉ bao gồm 75 người tham gia.
6. Yin Tang
Hay còn gọi là huyệt Âm Đường nằm ở giữa lông mày, ngay phía trên mũi. Ấn vào huyệt này có thể giúp giảm chứng mất ngủ và các vấn đề khác, bao gồm:
- Sợ hãi
- Bồn chồn.
Mặc dù huyệt này là một yếu tố phổ biến của châm cứu và bấm huyệt, nhưng ít nghiên cứu nào đi sâu vào hiệu quả của nó.
Bấm huyệt là gì?
Người hành nghề bấm huyệt sử dụng một khái niệm gọi là Qi, phát âm là “chi”. Nó đề cập đến năng lượng sống lưu thông khắp cơ thể theo các đường dẫn gọi là kinh mạch.
Người hành nghề bấm huyệt tin rằng tắc nghẽn ở các kinh mạch này có thể gây mất cân bằng dòng chảy của Qi, dẫn đến bệnh mãn tính, đau đớn, mất ngủ và các triệu chứng khác.
Họ tin rằng áp lực lên một số điểm kinh mạch nhất định sẽ khôi phục lại sự cân bằng của Qi. Mỗi điểm áp lực có một số và cơ quan được chỉ định.
Bấm huyệt và châm cứu dựa trên các nguyên tắc tương tự nhau. Châm cứu sử dụng kim để kích thích các điểm bấm huyệt, trong khi bấm huyệt dựa vào việc xoa bóp và chạm chặt.
Liệu phương pháp này có hiệu quả không?
Ngoài các nghiên cứu trên, các nghiên cứu khác cho thấy rằng bấm huyệt có thể giúp giảm khó ngủ.
Một nghiên cứu năm 2017 với sự tham gia của 112 người tham gia bị mất ngủ đã so sánh thuốc ngủ với châm cứu. Mặc dù châm cứu sử dụng kim, nhưng nó dựa trên các nguyên tắc chung giống như bấm huyệt.
Cả hai biện pháp can thiệp đều dẫn đến cải thiện đáng kể giấc ngủ sau 1 tháng, nhưng phân tích cho thấy châm cứu hiệu quả hơn.
Tuy nhiên, các cuộc điều tra về hiệu quả của bấm huyệt thường có quy mô nhỏ và các nhà nghiên cứu không thể khẳng định chắc chắn liệu phương pháp này có lợi hơn các kỹ thuật thư giãn khác hay không.
Điều quan trọng là phải trao đổi với bác sĩ về tình trạng mất ngủ mãn tính — ngủ quá ít có thể ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe tổng thể.
Tóm tắt
Các nghiên cứu cho thấy rằng 10–30% mọi người bị mất ngủ, mặc dù ở một số khu vực, hơn 50% mọi người báo cáo các triệu chứng.
Thiếu ngủ có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và tinh thần lâu dài của một người. Thuốc ngủ có hiệu quả với một số người, nhưng chúng có thể gây ra tác dụng phụ.
Bấm huyệt là một phương pháp thay thế ít rủi ro và an toàn cho hầu hết mọi người.
Bất kỳ ai có ý định thêm bấm huyệt vào thói quen của mình có thể sẽ được hưởng lợi khi tham khảo ý kiến của bác sĩ, chuyên gia châm cứu hoặc chuyên gia mát-xa có kinh nghiệm về bấm huyệt.