Chu kỳ kinh bỗng ngắn hơn, dài hơn, lượng kinh nhiều hoặc ít hơn trước khiến nhiều phụ nữ gần 40 tuổi lo lắng. Một trong những nguyên nhân có thể liên quan đến sự thay đổi hoạt động của buồng trứng khi cơ thể dần tiến gần giai đoạn tiền mãn kinh. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp kinh nguyệt thất thường ở tuổi 40 đều do nội tiết.
Gần 40 tuổi, nội tiết nữ bắt đầu thay đổi như thế nào?
Kinh nguyệt thất thường gần tuổi 40 có thể liên quan đến sự thay đổi nội tiết nữ
Ở phụ nữ trẻ, estrogen và progesterone thường tăng giảm theo một trình tự tương đối ổn định trong mỗi chu kỳ. Quá trình rụng trứng diễn ra đều đặn sẽ giúp chu kỳ kinh có tính ổn định hơn.
Khi bước sang cuối tuổi 30 và những năm 40, hoạt động của buồng trứng bắt đầu thay đổi. Estrogen và progesterone có thể dao động nhiều hơn, một số chu kỳ có thể không xảy ra rụng trứng. Vì vậy, thời điểm xuất hiện kinh nguyệt cũng trở nên khó dự đoán hơn.
Tuy nhiên, gần 40 tuổi không đồng nghĩa chắc chắn đã tiền mãn kinh. Phần lớn phụ nữ bắt đầu quá trình chuyển tiếp mãn kinh trong khoảng 45-55 tuổi, mặc dù một số người có thể nhận thấy những thay đổi sớm hơn.
Chu kỳ kinh có thể thay đổi ra sao?
Kinh nguyệt thất thường trong giai đoạn này không chỉ có nghĩa là bị trễ kinh. Phụ nữ có thể gặp nhiều kiểu thay đổi khác nhau như:
-
Chu kỳ ngắn hơn trước, kinh đến sớm hơn.
-
Khoảng cách giữa hai kỳ kinh kéo dài hơn.
-
Có tháng có kinh, có tháng lại bỏ kinh.
-
Lượng máu kinh nhiều hoặc ít hơn bình thường.
-
Số ngày hành kinh ngắn hoặc kéo dài hơn.
-
Một vài chu kỳ đều đặn rồi lại tiếp tục thất thường.
Estrogen và progesterone dao động khiến chu kỳ kinh ở phụ nữ gần 40 tuổi dễ thay đổi
Trong giai đoạn đầu của quá trình chuyển tiếp mãn kinh, chu kỳ ở một số phụ nữ có thể ngắn lại. Càng tiến gần mãn kinh, khoảng cách giữa các kỳ kinh thường có xu hướng dài hơn và có thể bỏ kinh trong vài tháng.
Vì sao thay đổi nội tiết làm kinh nguyệt thất thường?
Nguyên nhân chính liên quan đến rụng trứng ngày càng khó dự đoán.
Nếu một chu kỳ có rụng trứng bình thường, sau khi trứng rụng, cơ thể sẽ sản xuất progesterone để chuẩn bị niêm mạc tử cung. Khi không mang thai, hormone giảm xuống và kinh nguyệt xuất hiện.
Nhưng khi buồng trứng hoạt động không đều, có tháng rụng trứng, có tháng không, lượng estrogen và progesterone cũng dao động thất thường. Niêm mạc tử cung vì thế có thể phát triển và bong ra không theo lịch quen thuộc.
Kết quả là kinh nguyệt có thể đến sớm, đến muộn, ra nhiều hơn hoặc ít hơn.
Đây cũng là lý do nhiều phụ nữ trong giai đoạn tiền mãn kinh không còn có chu kỳ “đều như đồng hồ” như trước.
Ngoài rối loạn kinh nguyệt còn có dấu hiệu nào?
Nếu sự thay đổi chu kỳ liên quan đến quá trình tiền mãn kinh, phụ nữ có thể đồng thời nhận thấy:
-
Bốc hỏa hoặc đổ mồ hôi ban đêm.
-
Khó ngủ hoặc hay tỉnh giấc.
-
Tâm trạng dễ thay đổi, cáu gắt.
-
Khô âm đạo.
-
Giảm ham muốn ở một số người.
-
Đau đầu, đau cơ hoặc đau khớp.
-
Khó tập trung hoặc cảm giác “não sương mù”.
Mỗi phụ nữ có biểu hiện khác nhau. Có người chỉ thay đổi chu kỳ kinh mà hầu như không xuất hiện triệu chứng khác.
Rối loạn kinh nguyệt bốc hỏa và mất ngủ có thể xuất hiện khi phụ nữ bước vào tiền mãn kinh
Kinh nguyệt thất thường gần 40 tuổi có phải lúc nào cũng do tiền mãn kinh?
Không.
Đây là điểm rất quan trọng vì nhiều phụ nữ thấy kinh thay đổi liền cho rằng mình đang tiền mãn kinh.
Ngoài thay đổi nội tiết theo tuổi, rối loạn kinh nguyệt còn có thể liên quan đến:
-
Mang thai.
-
Rối loạn tuyến giáp.
-
Tăng prolactin.
-
Hội chứng buồng trứng đa nang.
-
U xơ tử cung hoặc polyp.
-
Lạc tuyến cơ tử cung.
-
Một số thuốc hoặc biện pháp tránh thai nội tiết.
-
Một số bệnh lý phụ khoa khác.
Vì vậy, tiền mãn kinh thường được xem xét sau khi loại trừ những nguyên nhân bất thường khác, đặc biệt nếu thay đổi kinh nguyệt xuất hiện rõ khi phụ nữ còn khá trẻ.
Có cần xét nghiệm nội tiết khi kinh bắt đầu thất thường?
Không phải trường hợp nào cũng cần xét nghiệm hormone.
Trong giai đoạn tiền mãn kinh, FSH và estrogen có thể dao động đáng kể từ ngày này sang ngày khác. Vì vậy, một kết quả xét nghiệm đơn lẻ đôi khi không phản ánh chính xác tình trạng của buồng trứng.
Bác sĩ thường đánh giá dựa trên tuổi, đặc điểm chu kỳ, triệu chứng đi kèm và tiền sử sức khỏe. Tùy trường hợp có thể cần thử thai, xét nghiệm máu, kiểm tra tuyến giáp, khám phụ khoa hoặc siêu âm.
Khi nào kinh nguyệt thất thường cần đi khám?
Dù kinh thay đổi có thể xảy ra khi tiến gần tiền mãn kinh, không nên bỏ qua những biểu hiện bất thường.
Nên đi khám nếu:
-
Kinh kéo dài trên 7 ngày.
-
Chu kỳ thường xuyên ngắn dưới 21 ngày.
-
Lượng máu kinh tăng rõ rệt.
-
Chảy máu hoặc ra huyết giữa hai kỳ kinh.
-
Chảy máu sau quan hệ.
-
Bỏ kinh nhiều tháng mà chưa rõ nguyên nhân.
-
Đau bụng kinh hoặc đau vùng chậu tăng rõ so với trước.
-
Kinh nhiều kèm mệt, chóng mặt, da xanh hoặc nghi ngờ thiếu máu.
Nếu máu ra nhiều đến mức phải thay băng vệ sinh khoảng mỗi giờ trong nhiều giờ liên tiếp, đặc biệt kèm chóng mặt, khó thở hoặc choáng, cần được đánh giá y tế sớm.
Kinh kéo dài ra máu nhiều hoặc chảy máu giữa kỳ là những dấu hiệu phụ nữ nên đi khám
Kinh thất thường có nghĩa là không còn khả năng mang thai?
Không.
Trong giai đoạn tiền mãn kinh, quá trình rụng trứng có thể thất thường nhưng vẫn có thể xảy ra. Vì vậy, phụ nữ vẫn có khả năng mang thai cho đến khi thực sự bước vào mãn kinh.
Mãn kinh chỉ được xác định khi người phụ nữ đã 12 tháng liên tục không có kinh hoặc ra huyết mà không có nguyên nhân khác.
Làm gì khi chu kỳ bắt đầu thay đổi?
Phụ nữ nên theo dõi ngày bắt đầu và kết thúc kỳ kinh, khoảng cách giữa các chu kỳ, lượng máu kinh và các triệu chứng đi kèm như bốc hỏa, mất ngủ hoặc đau vùng chậu.
Duy trì vận động, ngủ đủ, ăn uống cân bằng và kiểm soát căng thẳng cũng có lợi cho sức khỏe tổng thể trong giai đoạn trung niên. Tuy nhiên, những biện pháp này không thay thế việc thăm khám nếu xuất hiện chảy máu bất thường.
Kết luận
Chu kỳ kinh trở nên thất thường khi tiến gần tuổi 40 có thể liên quan đến những thay đổi trong hoạt động của buồng trứng và sự dao động của estrogen, progesterone. Chu kỳ có thể ngắn hơn, dài hơn, lượng kinh thay đổi hoặc đôi khi bỏ kinh.
Tuy nhiên, không phải cứ kinh thất thường ở tuổi 40 là tiền mãn kinh. Mang thai, bệnh tuyến giáp, u xơ, polyp, lạc tuyến cơ tử cung và nhiều tình trạng khác cũng có thể gây ra biểu hiện tương tự.
Theo dõi chu kỳ và đi khám khi có chảy máu bất thường là cách tốt nhất để phân biệt thay đổi sinh lý với những vấn đề cần điều trị.
