Bị trĩ cắt rồi có thể tái phát không? Câu trả lời là có thể. Phẫu thuật cắt trĩ giúp loại bỏ búi trĩ hiện có, đặc biệt trong những trường hợp trĩ nặng, trĩ sa nhiều, chảy máu kéo dài hoặc điều trị nội khoa không hiệu quả. Tuy nhiên, phẫu thuật không đồng nghĩa với việc người bệnh sẽ “miễn nhiễm” với bệnh trĩ suốt đời.
Bệnh trĩ liên quan rất nhiều đến thói quen đi tiêu, chế độ ăn uống, tình trạng táo bón, tiêu chảy kéo dài, lối sống ít vận động và áp lực lên vùng hậu môn - trực tràng. Vì vậy, nếu sau khi cắt trĩ, các yếu tố nguy cơ này vẫn còn, bệnh hoàn toàn có thể quay lại.
1. Vì sao cắt trĩ rồi vẫn có thể tái phát?
Cắt trĩ rồi vẫn có thể tái phát nếu người bệnh tiếp tục táo bón, rặn nhiều hoặc ngồi lâu khi đi vệ sinh
Trĩ hình thành khi các đám rối tĩnh mạch vùng hậu môn - trực tràng bị giãn, sưng và sa xuống. Khi phẫu thuật, bác sĩ loại bỏ búi trĩ đang gây triệu chứng, nhưng vùng hậu môn - trực tràng vẫn chịu tác động bởi áp lực trong sinh hoạt hằng ngày.
Nếu người bệnh vẫn thường xuyên rặn mạnh khi đi tiêu, ngồi lâu trong nhà vệ sinh, ăn ít chất xơ, uống ít nước hoặc bị táo bón kéo dài, áp lực trong ống hậu môn sẽ tăng. Theo thời gian, các mô nâng đỡ vùng hậu môn yếu đi, mạch máu lại bị giãn và trĩ có thể tái phát.
Ngoài ra, một số người sau mổ thấy triệu chứng hết nên chủ quan, không tái khám, không điều chỉnh chế độ ăn và thói quen sinh hoạt. Đây cũng là lý do khiến bệnh dễ quay lại.
Các khuyến cáo điều trị trĩ hiện nay đều nhấn mạnh vai trò của việc tăng chất xơ, uống đủ nước, tránh rặn và điều chỉnh thói quen đi tiêu trong kiểm soát triệu chứng cũng như hạn chế tái phát.
2. Những yếu tố làm tăng nguy cơ tái phát trĩ sau mổ
Ăn đủ chất xơ giúp phân mềm hơn, giảm rặn khi đi tiêu và hỗ trợ phòng ngừa trĩ tái phát sau mổ
Sau khi cắt trĩ, nguy cơ tái phát sẽ cao hơn nếu người bệnh vẫn có các thói quen hoặc tình trạng sau:
- Táo bón kéo dài: Đây là yếu tố rất thường gặp. Phân khô cứng khiến người bệnh phải rặn mạnh, làm tăng áp lực lên vùng hậu môn.
- Tiêu chảy mạn tính: Không chỉ táo bón, tiêu chảy kéo dài cũng có thể kích thích vùng hậu môn, làm tổn thương niêm mạc và khiến trĩ dễ tái phát.
- Ngồi lâu khi đi vệ sinh: Nhiều người có thói quen mang điện thoại vào nhà vệ sinh, ngồi rất lâu dù đã đi tiêu xong. Việc này làm tăng áp lực lên tĩnh mạch hậu môn.
- Ăn ít rau, ít chất xơ: Chế độ ăn thiếu chất xơ khiến phân dễ khô cứng, làm tăng nguy cơ táo bón.
- Uống ít nước: Khi cơ thể thiếu nước, phân dễ khô, khó đi tiêu hơn.
- Ít vận động: Ngồi nhiều, đứng lâu, lười vận động khiến tuần hoàn vùng chậu kém hơn, dễ làm nặng triệu chứng trĩ.
- Mang thai, thừa cân, béo phì: Các tình trạng này làm tăng áp lực ổ bụng và áp lực lên vùng hậu môn - trực tràng.
- Làm việc nặng, thường xuyên gắng sức: Khuân vác nặng hoặc tập luyện sai cách cũng có thể làm tăng áp lực ổ bụng.
3. Tái phát trĩ sau mổ có giống trĩ cũ không?
Không phải lúc nào trĩ tái phát cũng giống hệt tình trạng trước khi phẫu thuật. Một số người có thể chỉ bị triệu chứng nhẹ như ngứa, cộm, đau rát hoặc chảy máu ít khi đi tiêu. Một số khác có thể xuất hiện búi sa trở lại, nhất là khi táo bón kéo dài hoặc rặn nhiều.
Cũng cần lưu ý, không phải cứ đau rát hoặc chảy máu sau mổ là trĩ tái phát. Các triệu chứng này còn có thể liên quan đến nứt kẽ hậu môn, viêm nhiễm, polyp, bệnh lý đại trực tràng hoặc biến chứng sau phẫu thuật. Vì vậy, người bệnh không nên tự kết luận mà cần đi khám nếu triệu chứng kéo dài hoặc tái diễn nhiều lần.
4. Dấu hiệu nghi ngờ trĩ tái phát
Người từng cắt trĩ nên chú ý nếu xuất hiện các biểu hiện sau:
-
Đi tiêu ra máu đỏ tươi.
-
Đau rát hậu môn khi đi tiêu.
-
Cảm giác cộm, vướng hoặc có khối sa ở hậu môn.
-
Ngứa, ẩm ướt vùng hậu môn.
-
Phải rặn nhiều, đi tiêu khó.
-
Búi sa xuất hiện khi đi tiêu, sau đó tự co lên hoặc phải dùng tay đẩy vào.
Nếu các triệu chứng chỉ xuất hiện thoáng qua, có thể liên quan đến táo bón hoặc kích ứng tạm thời. Nhưng nếu lặp lại nhiều lần, chảy máu nhiều, đau tăng, búi sa rõ hoặc kèm sụt cân, mệt mỏi, thay đổi thói quen đi tiêu, người bệnh nên đi khám sớm để loại trừ các bệnh lý khác.
5. Cách phòng ngừa trĩ tái phát sau khi cắt
Muốn hạn chế trĩ quay lại, điều quan trọng nhất là giữ cho việc đi tiêu dễ dàng, không phải rặn mạnh và không tạo áp lực kéo dài lên vùng hậu môn.
Trước hết, người bệnh nên ăn đủ chất xơ từ rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, khoai, yến mạch, các loại đậu. Chất xơ giúp phân mềm và dễ đi ngoài hơn. Tuy nhiên, nên tăng chất xơ từ từ để tránh đầy bụng, chướng hơi. Ăn thực phẩm giàu chất xơ để làm mềm phân và hạn chế rặn khi đi tiêu.
Bên cạnh đó, cần uống đủ nước trong ngày. Nếu ăn nhiều chất xơ nhưng uống quá ít nước, phân vẫn có thể bị khô và khó đi ngoài. Nước lọc nên là lựa chọn chính, hạn chế lạm dụng rượu bia, cà phê quá nhiều hoặc nước ngọt.
Đi vệ sinh đúng cách giúp giảm áp lực lên hậu môn và hạn chế nguy cơ trĩ quay lại sau điều trị
Thói quen đi vệ sinh cũng rất quan trọng. Người bệnh không nên nhịn đi tiêu khi có nhu cầu, vì nhịn lâu khiến phân khô cứng hơn. Khi đi vệ sinh, không nên rặn mạnh, không ngồi quá lâu và không dùng điện thoại trong nhà vệ sinh. Tốt nhất nên tập thói quen đi tiêu vào một khung giờ cố định, thường là sau bữa sáng.
Ngoài ra, vận động đều đặn cũng giúp đường ruột hoạt động tốt hơn. Đi bộ, yoga nhẹ, bơi lội hoặc các bài tập phù hợp có thể hỗ trợ phòng táo bón và giảm áp lực vùng hậu môn. Với người làm việc văn phòng, nên đứng dậy đi lại sau mỗi 45-60 phút ngồi liên tục.
Người từng mổ trĩ cũng nên kiểm soát cân nặng, tránh khuân vác nặng quá sức và điều trị sớm các tình trạng gây ho kéo dài, táo bón hoặc tiêu chảy mạn tính. Những yếu tố này đều có thể làm tăng áp lực ổ bụng, từ đó ảnh hưởng đến vùng hậu môn – trực tràng.
6. Sau cắt trĩ bao lâu cần tái khám?
Thời gian tái khám phụ thuộc vào phương pháp phẫu thuật, mức độ bệnh và hướng dẫn của bác sĩ. Thông thường, người bệnh cần tái khám sau mổ để kiểm tra vết thương, đánh giá mức độ hồi phục và xử lý sớm nếu có đau nhiều, chảy máu, nhiễm trùng hoặc hẹp hậu môn.
Tái khám sau mổ trĩ giúp kiểm tra hồi phục, phát hiện sớm biến chứng và xử trí kịp thời khi có dấu hiệu bất thường
Sau giai đoạn hồi phục, nếu không có triệu chứng bất thường, người bệnh vẫn nên duy trì chế độ ăn uống và sinh hoạt lành mạnh. Nếu xuất hiện lại tình trạng chảy máu, đau rát, sa búi trĩ hoặc đi tiêu khó kéo dài, cần đi khám thay vì tự mua thuốc bôi hoặc thuốc uống.
7. Khi nào cần đi khám ngay?
Người bệnh nên đến cơ sở y-tế nếu có các dấu hiệu sau:
-
Chảy máu hậu môn nhiều hoặc tái diễn.
-
Đau hậu môn dữ dội.
-
Sốt, sưng đau, chảy dịch bất thường sau mổ.
-
Đi tiêu khó kéo dài.
-
Búi sa không tự co lên được.
-
Sụt cân, mệt mỏi, thay đổi thói quen đi tiêu không rõ nguyên nhân.
Đặc biệt, chảy máu khi đi tiêu không phải lúc nào cũng do trĩ. Một số bệnh lý đại trực tràng cũng có thể gây triệu chứng tương tự, vì vậy không nên chủ quan.
Bị trĩ cắt rồi vẫn có thể tái phát, nhất là khi người bệnh tiếp tục bị táo bón, rặn nhiều, ăn ít chất xơ, uống ít nước, ngồi lâu hoặc ít vận động. Phẫu thuật giúp xử lý búi trĩ hiện tại, nhưng việc phòng tái phát phụ thuộc rất nhiều vào thói quen sinh hoạt sau đó.
Để hạn chế trĩ quay lại, người bệnh nên ăn đủ chất xơ, uống đủ nước, đi vệ sinh đúng cách, tránh rặn, không ngồi toilet quá lâu, vận động đều và tái khám khi có dấu hiệu bất thường. Điều trị trĩ không chỉ là cắt bỏ búi trĩ, mà còn là thay đổi những yếu tố khiến trĩ hình thành ngay từ đầu.
Xem thêm: Các cấp độ trĩ - Nhận biết đúng để điều trị đúng thời điểm
