Viêm xoang thường gây nghẹt mũi, chảy nước mũi, đau hoặc nặng vùng mặt, đau đầu, dịch chảy xuống họng và ho. Khi niêm mạc xoang bị viêm, dịch có thể tích tụ và dẫn lưu kém, khiến người bệnh cảm thấy bí tắc, nặng mặt và khó chịu.
Bên cạnh điều trị nguyên nhân theo chỉ định của bác sĩ, uống đủ nước là một biện pháp chăm sóc hỗ trợ đơn giản nhưng hữu ích. Nước không chữa khỏi viêm xoang, nhưng duy trì đủ dịch cho cơ thể có thể giúp dịch tiết bớt đặc và thuận lợi hơn cho quá trình dẫn lưu.
Vậy người bị viêm xoang nên uống gì? Dưới đây là những lựa chọn phù hợp hơn xét trên khía cạnh y khoa.
1. Nước lọc và nước ấm - lựa chọn quan trọng nhất
Uống nước ấm giúp người viêm xoang bổ sung đủ nước và hỗ trợ làm loãng dịch nhầy
Nếu chỉ chọn một loại đồ uống cho người bị viêm xoang, nước lọc vẫn là lựa chọn ưu tiên.
Khi cơ thể được cung cấp đủ nước, dịch tiết ở đường hô hấp có xu hướng ít cô đặc hơn. Điều này có thể giúp dịch nhầy bớt đặc và hỗ trợ quá trình dẫn lưu dịch từ mũi xoang.
Người bệnh có thể uống nước ở nhiệt độ thường hoặc nước ấm tùy sở thích. Nước ấm thường tạo cảm giác dễ chịu hơn khi kèm khô họng, đau họng hoặc dịch mũi chảy xuống họng.
Không nhất thiết phải cố uống một lượng nước thật lớn trong thời gian ngắn. Nên chia lượng nước trong ngày thành nhiều lần và điều chỉnh theo mức vận động, thời tiết, tình trạng sức khỏe. Người mắc bệnh tim hoặc bệnh thận cần tuân thủ lượng dịch theo hướng dẫn của bác sĩ.
2. Trà ấm không chứa nhiều caffeine
Một tách trà ấm có thể là lựa chọn thích hợp khi người bệnh cảm thấy nghẹt mũi hoặc khó chịu vùng họng.
Đồ uống ấm vừa giúp bổ sung nước vừa có thể tạo cảm giác dễ chịu, nhất là khi người bệnh có nhiều dịch nhầy, khô họng hoặc dịch chảy xuống họng.
Nên ưu tiên trà thảo mộc nhẹ hoặc trà có hàm lượng caffeine thấp. Không nên uống trà quá nóng vì nhiệt độ cao có thể gây tổn thương niêm mạc miệng và họng.
Điều quan trọng là tác dụng chính của trà trong trường hợp này đến từ việc bổ sung nước và nhiệt độ ấm, chứ không phải trà có khả năng tiêu diệt tác nhân gây viêm xoang.
3. Trà gừng ấm
Trà gừng ấm giúp làm dịu cổ họng và tăng lượng nước cho người bị viêm xoang
Trà gừng thường được sử dụng khi cảm lạnh, đau họng hoặc khó chịu đường hô hấp. Gừng chứa nhiều hợp chất sinh học được nghiên cứu về khả năng chống oxy hóa và chống viêm.
Tuy nhiên, hiện chưa có đủ bằng chứng để khẳng định uống trà gừng có thể điều trị viêm xoang hoặc trực tiếp tiêu diệt vi khuẩn trong xoang.
Lợi ích thực tế hơn của trà gừng đối với người viêm xoang là giúp bổ sung nước và tạo cảm giác ấm, dễ chịu ở vùng họng.
Có thể thái vài lát gừng tươi, hãm với nước nóng khoảng 5–10 phút. Nếu thích, có thể thêm một lượng nhỏ mật ong.
Không cần uống 2-3 lần mỗi ngày như một “liều điều trị”. Người có dạ dày nhạy cảm, thường xuyên ợ nóng hoặc trào ngược nên dùng lượng vừa phải vì gừng đậm đặc có thể gây khó chịu ở một số người.
4. Nước ấm pha chanh và mật ong
Nước chanh mật ong ấm giúp làm dịu họng khi viêm xoang gây ho và chảy dịch sau mũi
Nước chanh mật ong không phải thuốc chữa viêm xoang nhưng có thể hữu ích khi người bệnh đồng thời bị rát họng hoặc ho do dịch từ mũi xoang chảy xuống phía sau họng.
Mật ong có thể giúp làm dịu họng và giảm cảm giác kích thích gây ho. Nước ấm cũng giúp bổ sung dịch cho cơ thể.
Có thể pha một lượng nhỏ nước cốt chanh với nước ấm và 1–2 thìa cà phê mật ong tùy khẩu vị. Không cần pha quá chua hoặc quá ngọt.
Cần lưu ý rằng chanh mật ong không có tác dụng “thải độc”, không trực tiếp tiêu diệt vi khuẩn trong xoang và cũng không thể thay thế thuốc điều trị.
Không dùng mật ong cho trẻ dưới 12 tháng tuổi do nguy cơ ngộ độc botulinum.
5. Trà bạc hà hoặc trà thảo mộc nhẹ
Trà bạc hà, hoa cúc hoặc một số loại trà thảo mộc nhẹ có thể được sử dụng như một cách thay đổi khẩu vị để người bệnh dễ bổ sung nước hơn.
Đặc biệt, cảm giác mát của bạc hà có thể khiến một số người cảm thấy đường thở thông thoáng hơn. Tuy nhiên, không nên diễn giải điều này thành việc bạc hà có khả năng “mở xoang”, tiêu viêm hoặc điều trị nhiễm trùng xoang.
Tương tự, các loại trà từ quế, nghệ hoặc nhiều loại thảo mộc khác thường được nhắc đến vì chứa các hợp chất có hoạt tính chống oxy hóa hoặc chống viêm. Tuy vậy, hiện chưa có bằng chứng đủ mạnh để khuyến nghị các loại nước này như một phương pháp điều trị viêm xoang.
Nếu thích, người bệnh vẫn có thể uống ở mức độ vừa phải nhưng nên xem đây là đồ uống hỗ trợ, không phải “nước thuốc chữa viêm xoang”.
6. Nước canh hoặc súp ấm
Súp ấm giúp bổ sung nước và tạo cảm giác dễ chịu cho người đang bị viêm xoang
Canh, súp hoặc nước dùng ấm cũng là lựa chọn phù hợp, đặc biệt khi người bệnh bị viêm xoang trong đợt cảm lạnh, sốt hoặc ăn uống kém.
Ngoài việc bổ sung nước, món ăn ấm có thể giúp làm dịu vùng họng và tạo cảm giác dễ chịu hơn khi có nhiều dịch nhầy hoặc dịch chảy xuống họng.
Nên ưu tiên súp hoặc nước canh không quá mặn và không quá nhiều dầu mỡ.
Người viêm xoang nên hạn chế đồ uống nào?
Không có một danh sách đồ uống bắt buộc phải kiêng hoàn toàn với tất cả người viêm xoang. Tuy nhiên, một số lựa chọn có thể không có lợi khi đang có triệu chứng.
Rượu bia nên hạn chế, đặc biệt trong thời gian xoang đang viêm. Đồ uống có cồn có thể làm niêm mạc mũi sung huyết hoặc khiến một số người cảm thấy nghẹt mũi khó chịu hơn.
Người bệnh cũng không nên thay phần lớn lượng nước trong ngày bằng cà phê, trà đặc hoặc các loại nước nhiều đường. Nước lọc và các loại chất lỏng phù hợp vẫn nên là nguồn bổ sung dịch chính.
Các loại nước quá lạnh không phải nguyên nhân gây viêm xoang. Tuy nhiên, nếu uống lạnh khiến người bệnh ho, rát họng hoặc cảm thấy khó chịu hơn thì có thể chuyển sang nước ở nhiệt độ thường hoặc nước ấm.
Uống nhiều nước có chữa khỏi viêm xoang không?
Câu trả lời là không.
Viêm xoang có thể liên quan đến nhiễm virus, vi khuẩn, dị ứng, polyp mũi hoặc các vấn đề cấu trúc trong mũi xoang. Phần lớn các trường hợp viêm xoang cấp liên quan đến nhiễm virus và có thể tự cải thiện theo thời gian.
Uống đủ nước chủ yếu có vai trò hỗ trợ giảm triệu chứng, đặc biệt là giúp dịch nhầy bớt đặc và thuận lợi hơn cho quá trình dẫn lưu.
Tùy nguyên nhân, người bệnh có thể cần thêm rửa mũi bằng nước muối, thuốc xịt mũi, thuốc điều trị dị ứng hoặc các phương pháp điều trị khác theo chỉ định chuyên môn.
Khi nào người viêm xoang nên đi khám?
Không nên chỉ dựa vào các biện pháp tại nhà nếu triệu chứng kéo dài hoặc trở nặng. Người bệnh nên đi khám khi:
-
Đau đầu hoặc đau vùng mặt dữ dội.
-
Triệu chứng đang đỡ sau đó lại nặng lên.
-
Triệu chứng kéo dài trên 10 ngày mà không cải thiện.
-
Sốt kéo dài nhiều ngày.
-
Viêm xoang tái phát nhiều lần trong năm.
-
Xuất hiện sưng quanh mắt, nhìn mờ, nhìn đôi hoặc các biểu hiện bất thường khác.
Kết luận
Đối với người bị viêm xoang, nước lọc và nước ấm vẫn là lựa chọn quan trọng nhất. Trà ấm, trà gừng, nước chanh mật ong, trà thảo mộc nhẹ hay súp ấm có thể được sử dụng để bổ sung nước và giúp giảm một số cảm giác khó chịu.
Tuy nhiên, không nên kỳ vọng các loại đồ uống này có khả năng tiêu viêm, diệt khuẩn hay chữa khỏi viêm xoang. Nếu bệnh kéo dài, tái phát hoặc xuất hiện triệu chứng nặng, người bệnh cần được xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp thay vì chỉ dựa vào các loại nước uống hỗ trợ.
