Thở bằng miệng khi đang vận động mạnh hoặc lúc mũi bị nghẹt tạm thời không phải lúc nào cũng là bất thường. Tuy nhiên, nếu tình trạng này diễn ra thường xuyên, đặc biệt vào ban đêm hoặc kéo dài trong nhiều ngày, đây thường không còn là một thói quen đơn thuần. Thở bằng miệng kéo dài có thể làm tăng cảm giác khô miệng, khô họng, ảnh hưởng chất lượng giấc ngủ và thường là dấu hiệu cho thấy luồng khí qua mũi đang bị cản trở.
Về mặt sinh lý, thở bằng mũi vẫn là cách thở có lợi hơn cho hệ hô hấp trên. Mũi không chỉ đưa không khí vào cơ thể mà còn giúp lọc bớt bụi và chất kích thích, đồng thời làm ấm và làm ẩm luồng khí trước khi đi xuống sâu hơn. Khi bạn thở chủ yếu bằng miệng, luồng khí không được “xử lý” tốt như khi đi qua mũi, vì vậy vùng miệng và họng dễ bị khô, rát và khó chịu hơn.
Thở bằng miệng lâu ngày ảnh hưởng thế nào?
1. Gây khô miệng, khô họng và khó chịu vùng họng
Thở bằng miệng kéo dài dễ gây khô họng, khô miệng và khó chịu sau khi ngủ dậy
Đây là ảnh hưởng thường gặp nhất. Người có thói quen thở bằng miệng, nhất là khi ngủ, thường thức dậy với cảm giác cổ họng khô, rát, miệng khô hoặc hơi thở có mùi khó chịu. Nguyên nhân là niêm mạc miệng - họng bị mất độ ẩm do luồng khí đi qua liên tục mà không được làm ẩm như khi thở qua mũi.
2. Làm chất lượng giấc ngủ kém hơn
Một ảnh hưởng khác dễ bị bỏ qua là ngủ không sâu giấc. Người thở bằng miệng về đêm có thể ngủ chập chờn, thức dậy vẫn mệt, buồn ngủ vào ban ngày hoặc giảm tập trung. Bản thân thở bằng miệng không phải lúc nào cũng là nguyên nhân trực tiếp gây rối loạn giấc ngủ, nhưng nó thường đi kèm tình trạng nghẹt mũi hoặc tắc nghẽn đường thở trên, từ đó làm chất lượng giấc ngủ giảm xuống.
3. Có thể đi cùng ngáy ngủ hoặc ngưng thở khi ngủ
Thở bằng miệng khi ngủ không đồng nghĩa với việc chắc chắn bị ngưng thở khi ngủ. Tuy vậy, nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên, đặc biệt kèm ngáy to, ngủ không yên, thức dậy mệt hoặc có lúc ngừng thở khi ngủ, cần nghĩ đến khả năng có tắc nghẽn đường thở trên. Ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn liên quan đến sự hẹp hoặc bít tắc đường thở trên trong lúc ngủ.
4. Làm cảm giác bệnh mũi - họng dai dẳng hơn
Nhiều người rơi vào một vòng lặp khá điển hình: Mũi nghẹt nên phải thở bằng miệng, nhưng càng thở bằng miệng thì họng càng khô và khó chịu, nhất là vào ban đêm hoặc khi nằm phòng máy lạnh. Vì vậy, cảm giác nghẹt mũi, vướng họng, đau rát họng hoặc ngủ không ngon có thể kéo dài hơn nếu nguyên nhân gốc ở mũi chưa được xử lý.
Vì sao thở bằng mũi vẫn tốt hơn?
Mũi là “bộ lọc” tự nhiên của đường thở trên. Khi không khí đi qua mũi, nó được giữ ấm, làm ẩm và lọc bớt một phần bụi, dị nguyên và chất kích thích. Trong khi đó, miệng không đảm nhiệm tốt các chức năng này. Vì vậy, nếu thở bằng miệng chỉ xảy ra thoáng qua thì thường không đáng lo, nhưng nếu diễn ra kéo dài, vùng miệng - họng sẽ dễ bị khô và khó chịu hơn rõ rệt.
Thở bằng mũi giúp lọc bụi, làm ấm và làm ẩm không khí trước khi vào đường thở
Nguyên nhân nào khiến nhiều người phải thở bằng miệng lâu ngày?
Nguyên nhân phổ biến nhất là luồng khí qua mũi bị cản trở. Tình trạng này có thể gặp trong viêm mũi dị ứng, cảm lạnh, viêm xoang, polyp mũi, lệch vách ngăn mũi hoặc tắc nghẽn mũi kéo dài. Ở trẻ em, VA to hoặc amidan to cũng là nguyên nhân thường gặp khiến trẻ phải há miệng để thở, nhất là khi ngủ.
Nghẹt mũi kéo dài là nguyên nhân phổ biến khiến nhiều người phải thở bằng miệng
Ngoài ra, ở một số người, thở bằng miệng còn đi kèm các vấn đề liên quan đến giấc ngủ như ngáy ngủ hoặc ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn. Khi đó, việc chỉ xử lý khô họng hoặc khó chịu ở miệng thường không giải quyết được nguyên nhân thật sự.
Trẻ em có cần lưu ý hơn không?
Trẻ ngủ há miệng và ngáy to cần được kiểm tra sớm các vấn đề ở đường thở trên
Câu trả lời là có. Ở trẻ nhỏ, thở bằng miệng kéo dài cần được chú ý nhiều hơn vì không chỉ ảnh hưởng đến giấc ngủ mà còn có thể liên quan đến hành vi, khả năng tập trung và sự phát triển vùng răng - hàm - mặt nếu diễn ra dai dẳng. Lưu ý rằng thở bằng miệng kéo dài ở trẻ có thể làm thay đổi sự phát triển khuôn mặt hoặc làm tăng nguy cơ sai lệch khớp cắn.
Nếu trẻ ngủ há miệng thường xuyên, ngáy to, ngủ không yên, hay mệt vào ban ngày hoặc khó tập trung, phụ huynh không nên xem nhẹ vì đây có thể là dấu hiệu của tình trạng tắc nghẽn đường thở khi ngủ hoặc bệnh lý tai mũi họng kéo dài.
Khi nào nên đi khám?
Bạn nên đi khám tai mũi họng hoặc hô hấp nếu có các dấu hiệu sau:
-
Ngủ há miệng gần như mỗi đêm
-
Thức dậy với họng khô, rát hoặc miệng rất khô
-
Nghẹt mũi kéo dài, thở bằng mũi khó khăn
-
Ngáy to, ngủ không sâu, ngủ dậy vẫn mệt
-
Buồn ngủ ban ngày, giảm tập trung
-
Nghi ngờ có cơn ngừng thở khi ngủ.
Ở trẻ em, nên đi khám sớm nếu trẻ ngủ há miệng thường xuyên, ngáy to, ngủ không yên hoặc có biểu hiện mệt mỏi, tăng động hay khó tập trung ban ngày.
Cách cải thiện thở bằng miệng
Muốn cải thiện tình trạng này, điều quan trọng nhất là xử lý nguyên nhân khiến bạn không thể thở tốt bằng mũi. Nếu nguyên nhân là nghẹt mũi, cần xác định rõ có phải do dị ứng, viêm mũi xoang hay bất thường cấu trúc như lệch vách ngăn, polyp mũi. Nếu đi kèm ngáy ngủ, ngủ không sâu hoặc nghi ngờ ngưng thở khi ngủ, người bệnh nên được bác sĩ đánh giá sớm để tránh bỏ sót vấn đề ở đường thở trên.
Việc chỉ cố gắng “bỏ thói quen” thở bằng miệng thường không hiệu quả nếu mũi vẫn đang bị tắc. Nói cách khác, muốn thở lại bằng mũi, trước hết phải giải quyết lý do khiến cơ thể buộc phải chuyển sang thở bằng miệng.
Thở bằng miệng lâu ngày không phải lúc nào cũng gây ra bệnh nặng, nhưng đây không phải kiểu thở lý tưởng nếu xảy ra thường xuyên. Tình trạng này có thể gây khô miệng, khô họng, làm ngủ kém chất lượng và thường là dấu hiệu cho thấy có vấn đề ở đường thở trên như nghẹt mũi hoặc tắc nghẽn khi ngủ. Ở trẻ em, thở bằng miệng kéo dài càng cần được chú ý hơn vì có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ, hành vi và sự phát triển vùng răng - hàm - mặt.
Nếu bạn hoặc con bạn thường xuyên ngủ há miệng, ngáy ngủ hoặc thức dậy với cổ họng khô rát, nên đi khám để tìm đúng nguyên nhân thay vì xem đây chỉ là một thói quen nhỏ.
Xem thêm: Nghẹt mũi một bên kéo dài có đáng lo?
|
- Giúp làm sạch khoang mũi, hỗ trợ thông thoáng đường thở và giảm cảm giác nghẹt mũi khó chịu. - Sản phẩm còn giúp làm dịu niêm mạc mũi, hỗ trợ giữ ẩm, giảm khô rát, nhất là khi ở phòng máy lạnh, thời tiết hanh khô hoặc tiếp xúc nhiều với bụi bẩn. - Dknasal còn phù hợp để vệ sinh mũi hằng ngày, hỗ trợ loại bỏ dịch nhầy, bụi và tác nhân kích thích bám trong mũi. |
