Ho, nghẹt mũi, đau họng là những triệu chứng rất thường gặp, đặc biệt khi thời tiết thay đổi hoặc trong mùa cảm cúm. Tuy nhiên, nhiều người lo lắng rằng những biểu hiện này có thể là dấu hiệu của viêm phổi – một bệnh lý nguy hiểm hơn. Thực tế, viêm niêm mạc mũi – họng và viêm phổi là hai tình trạng hoàn toàn khác nhau, khác từ vị trí viêm, mức độ nặng đến cách xử trí. Việc hiểu đúng giúp người bệnh theo dõi phù hợp và tránh lo lắng không cần thiết.
Viêm niêm mạc mũi - họng là gì?
Viêm niêm mạc mũi họng gây nghẹt mũi, đau họng, ho nhẹ
Viêm niêm mạc mũi - họng là tình trạng viêm xảy ra ở đường hô hấp trên, bao gồm mũi, họng, amidan và thanh quản. Đây là “cửa ngõ” đầu tiên của hệ hô hấp, nơi tiếp xúc trực tiếp với không khí, bụi, vi khuẩn và virus.
Nguyên nhân thường gặp nhất là virus đường hô hấp. Ngoài ra, dị ứng, không khí khô, khói bụi, nói nhiều hoặc trào ngược dạ dày - thực quản cũng có thể gây viêm mũi - họng.
Các triệu chứng thường gặp gồm:
-
Nghẹt mũi, sổ mũi
-
Đau rát họng, vướng họng
-
Ho khan hoặc ho có ít đờm
-
Có thể sốt nhẹ hoặc không sốt
-
Cơ thể mệt nhẹ, vẫn sinh hoạt tương đối bình thường.
Phần lớn các trường hợp viêm mũi – họng diễn tiến nhẹ và tự khỏi sau vài ngày nếu được nghỉ ngơi, uống đủ nước và chăm sóc đúng cách.
Viêm phổi là gì?
Triệu chứng viêm phổi gồm sốt cao, ho đờm, khó thở
Viêm phổi là tình trạng viêm xảy ra ở đường hô hấp dưới, cụ thể là các phế nang trong phổi - nơi diễn ra quá trình trao đổi oxy. Đây là bệnh lý nghiêm trọng hơn, có thể do vi khuẩn, virus hoặc nấm gây ra.
So với viêm mũi - họng, viêm phổi ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng hô hấp và khả năng cung cấp oxy cho cơ thể.
Các dấu hiệu thường gặp của viêm phổi:
-
Sốt cao, rét run
-
Ho nhiều, ho đờm đặc (đờm vàng hoặc xanh)
-
Khó thở, thở nhanh, tức ngực
-
Mệt mỏi rõ rệt, ăn uống kém
-
Ở trẻ nhỏ có thể thở rút lõm ngực, quấy khóc, bú kém.
Viêm phổi không phải bệnh có thể tự theo dõi tại nhà trong mọi trường hợp, đặc biệt ở trẻ em, người cao tuổi và người có bệnh nền. Người bệnh thường cần được thăm khám và điều trị y tế kịp thời.
Khác nhau cơ bản giữa viêm mũi - họng và viêm phổi
Sơ đồ đường hô hấp trên và đường hô hấp dưới trong viêm mũi họng và viêm phổi
Sự khác biệt lớn nhất giữa hai bệnh lý này nằm ở vị trí viêm và mức độ ảnh hưởng đến sức khỏe.
-
Viêm mũi – họng xảy ra ở đường hô hấp trên, thường gặp, đa số nhẹ và ít nguy hiểm.
-
Viêm phổi xảy ra ở phổi, ảnh hưởng trực tiếp đến hô hấp, có thể gây biến chứng nếu không điều trị đúng.
Một điểm quan trọng là không phải cứ ho kéo dài là viêm phổi. Ho do viêm mũi – họng thường không kèm khó thở rõ, không sốt cao liên tục và người bệnh vẫn còn sức sinh hoạt. Ngược lại, viêm phổi thường gây mệt nhiều, thở gấp và tình trạng toàn thân xấu đi nhanh.
Khi nào cần đi khám?
Khi nào ho nghẹt mũi đau họng cần đi khám để loại trừ viêm phổi
Người bệnh nên đi khám sớm nếu có một trong các dấu hiệu sau:
-
Sốt cao liên tục, không hạ
-
Khó thở, thở nhanh, tức ngực
-
Ho nhiều kèm đờm đặc, đổi màu
-
Trẻ nhỏ bỏ bú, quấy nhiều, thở rút lõm
-
Ho, sốt kéo dài trên 5–7 ngày không cải thiện.
Việc thăm khám giúp bác sĩ xác định đúng nguyên nhân và hướng điều trị phù hợp, tránh bỏ sót viêm phổi hoặc điều trị quá mức những trường hợp viêm mũi - họng nhẹ.
Viêm niêm mạc mũi - họng và viêm phổi không giống nhau, dù có thể cùng gây ho. Viêm mũi - họng là bệnh lý thường gặp, đa số nhẹ và tự hồi phục. Trong khi đó, viêm phổi là bệnh nặng hơn, cần được theo dõi và điều trị y tế.
Hiểu đúng sự khác biệt giúp người bệnh bình tĩnh theo dõi triệu chứng, chăm sóc đúng cách và đi khám đúng thời điểm – thay vì lo lắng hoặc chủ quan quá mức.
