Sau vài ngày sốt, nhiều người dù đã hết sốt vẫn cảm thấy mệt rã rời, ăn không ngon, người thiếu sức và chỉ muốn nằm nghỉ. Đây là tình trạng khá thường gặp sau các bệnh nhiễm virus hoặc nhiễm trùng.
Nguyên nhân không đơn giản chỉ vì “cơ thể yếu đi”. Trong thời gian sốt, hệ miễn dịch hoạt động mạnh, cơ thể tiêu hao nhiều năng lượng hơn, đồng thời dễ mất nước và ăn uống kém. Vì vậy, ngay cả khi nhiệt độ đã trở lại bình thường, cơ thể vẫn cần thêm thời gian để hồi phục.
Sau vài ngày sốt, cơ thể có thể vẫn mệt mỏi và cần thêm thời gian để hồi phục
Vì sao hết sốt rồi cơ thể vẫn còn mệt?
1. Cơ thể vừa trải qua một giai đoạn tiêu hao nhiều năng lượng
Khi bị nhiễm trùng, hệ miễn dịch giải phóng nhiều chất trung gian gây viêm để chống lại tác nhân gây bệnh. Những phản ứng này có thể khiến cơ thể:
-
Sốt.
-
Đau nhức cơ.
-
Mệt mỏi.
-
Buồn ngủ.
-
Giảm khả năng vận động.
Trong thời gian sốt, chuyển hóa của cơ thể cũng tăng lên. Vì vậy, dù người bệnh chủ yếu nằm nghỉ, cơ thể vẫn phải sử dụng nhiều năng lượng để duy trì các hoạt động miễn dịch và điều hòa thân nhiệt.
Khi hết sốt, quá trình viêm không phải lúc nào cũng dừng ngay lập tức. Cơ thể vẫn cần một khoảng thời gian để trở về trạng thái bình thường, khiến cảm giác mệt có thể tiếp tục thêm vài ngày.
2. Sốt dễ khiến cơ thể mất nước
Khi thân nhiệt tăng, cơ thể tăng tiết mồ hôi và mất nước qua hô hấp. Nếu trong lúc bệnh người bệnh lại uống ít nước, nôn ói hoặc tiêu chảy thì tình trạng mất nước càng dễ xảy ra.
Mất nước nhẹ cũng có thể gây:
-
Khô miệng.
-
Chóng mặt.
-
Đau đầu.
-
Mệt mỏi.
-
Tim đập nhanh.
-
Đi tiểu ít.
-
Cảm giác yếu người.
Một số trường hợp còn mất thêm các chất điện giải như natri và kali, làm cơ thể càng mệt và khó phục hồi.
Vì vậy, sau khi hết sốt, việc bổ sung đủ nước vẫn rất quan trọng.
3. Ăn ít trong những ngày sốt khiến cơ thể thiếu năng lượng
Khi bị sốt, nhiều người gần như không muốn ăn. Nếu tình trạng này kéo dài vài ngày, lượng năng lượng, protein và vi chất cơ thể nhận được sẽ giảm đáng kể.
Trong khi đó, cơ thể vẫn cần năng lượng để chống lại bệnh và sửa chữa các mô bị tổn thương. Khi lượng thức ăn đưa vào không đủ, cơ thể phải sử dụng glycogen, chất béo và một phần protein dự trữ để đáp ứng nhu cầu.
Đây là lý do nhiều người sau một đợt bệnh cảm thấy:
-
Người nhẹ đi.
-
Cơ bắp yếu hơn.
-
Dễ hụt sức khi vận động.
-
Đứng lên thấy chóng mặt.
-
Khó tập trung.
Tình trạng này thường cải thiện dần khi ăn uống và sinh hoạt trở lại bình thường.
Vì sao sau sốt thường chán ăn?
1. Phản ứng viêm có thể làm giảm cảm giác đói
Trong lúc cơ thể chống lại nhiễm trùng, các chất trung gian viêm có thể tác động đến hệ thần kinh và vùng điều khiển cảm giác đói trong não.
Do đó, người bệnh có thể cảm thấy không muốn ăn dù cơ thể đang cần năng lượng.
Sau khi hết sốt, cảm giác thèm ăn có thể chưa trở lại ngay vì các phản ứng miễn dịch và viêm vẫn đang trong quá trình giảm dần.
Chán ăn sau sốt có thể liên quan đến phản ứng viêm, thay đổi vị giác và ăn uống kém trong thời gian bệnh
2. Vị giác và khứu giác có thể thay đổi
Một số bệnh nhiễm virus đường hô hấp khiến người bệnh:
-
Nghẹt mũi.
-
Giảm khứu giác.
-
Miệng nhạt.
-
Cảm thấy thức ăn có mùi vị khác bình thường.
Khi không cảm nhận được mùi vị thức ăn rõ ràng, cảm giác ngon miệng cũng giảm theo.
Khô miệng do sốt hoặc mất nước cũng có thể khiến việc ăn uống trở nên khó chịu hơn.
3. Hệ tiêu hóa có thể chưa hoạt động bình thường
Trong thời gian bị bệnh, người bệnh có thể ăn uống thất thường, dùng thuốc hoặc nằm nhiều. Những yếu tố này có thể khiến hệ tiêu hóa hoạt động chậm hơn.
Một số người sau sốt gặp:
-
Đầy bụng.
-
Buồn nôn.
-
Khó tiêu.
-
Táo bón.
-
Ăn một chút đã thấy no.
Vì vậy, dù đã hết sốt, người bệnh vẫn chưa muốn quay lại những bữa ăn lớn như bình thường.
Sau sốt nên ăn gì để cơ thể phục hồi?
Không cần cố ăn thật nhiều trong một bữa. Khi còn chán ăn, cách phù hợp hơn là chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày.
Có thể ưu tiên:
Thực phẩm giàu protein
Protein giúp duy trì và phục hồi khối cơ sau thời gian ăn uống kém.
Nguồn protein dễ sử dụng gồm: Trứng. Cá. Thịt nạc. Thịt gà. Sữa và sữa chua. Đậu phụ. Các loại đậu.
Chia nhỏ bữa và bổ sung đủ protein, tinh bột, rau quả giúp cơ thể phục hồi tốt hơn sau sốt
Tinh bột dễ tiêu
Cơ thể cần carbohydrate để nhanh chóng bổ sung năng lượng.
Có thể lựa chọn: Cháo. Cơm. Khoai. Yến mạch. Bún, phở. Bánh mì.
Không nhất thiết chỉ ăn cháo sau khi sốt. Nếu tiêu hóa bình thường, người bệnh có thể dần quay lại chế độ ăn thông thường.
Rau và trái cây
Rau củ và trái cây cung cấp vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa cần thiết cho hoạt động bình thường của cơ thể.
Nên đa dạng thực phẩm thay vì tập trung vào một loại trái cây hoặc cố bổ sung thật nhiều vitamin C.
Uống nước thế nào sau khi bị sốt?
Người vừa hết sốt nên uống nước đều trong ngày, không cần chờ đến khi khát mới uống.
Có thể sử dụng:
-
Nước lọc.
-
Canh, súp.
-
Sữa.
-
Nước trái cây với lượng vừa phải.
Nếu có tiêu chảy hoặc nôn nhiều, dung dịch bù nước và điện giải có thể cần thiết, nhưng nên pha và sử dụng đúng hướng dẫn.
Không nên tự pha dung dịch quá đặc vì có thể làm rối loạn điện giải.
Uống đủ nước và bù điện giải đúng cách giúp hạn chế mệt mỏi do mất nước sau sốt
Có nên vận động ngay sau khi hết sốt?
Ngay sau một đợt sốt, cơ thể vẫn có thể chưa hồi phục hoàn toàn. Vì vậy không nên lập tức quay lại tập luyện với cường độ cao.
Có thể bắt đầu bằng:
-
Đi lại nhẹ trong nhà.
-
Đi bộ chậm.
-
Kéo giãn nhẹ.
-
Tăng dần thời gian vận động tùy sức.
Nếu vận động khiến bạn chóng mặt, tim đập nhanh bất thường, khó thở hoặc mệt nhiều, nên dừng lại và nghỉ ngơi.
Ngủ đủ và trở lại nhịp sinh hoạt bình thường cũng là một phần quan trọng của quá trình hồi phục.
Mệt và chán ăn sau sốt bao lâu thì đáng lo?
Phần lớn trường hợp mệt mỏi và chán ăn nhẹ sẽ cải thiện dần trong vài ngày sau khi khỏi bệnh.
Tuy nhiên, nên đi khám nếu:
-
Sốt trở lại hoặc sốt kéo dài.
-
Mệt ngày càng tăng thay vì giảm.
-
Không ăn uống được.
-
Nôn ói liên tục.
-
Tiểu rất ít hoặc có dấu hiệu mất nước.
-
Khó thở, đau ngực.
-
Lơ mơ hoặc bất thường về ý thức.
-
Đau bụng nhiều.
-
Sụt cân rõ rệt.
-
Mệt kéo dài nhiều tuần không cải thiện.
Đặc biệt với sốt xuất huyết, hạ sốt không có nghĩa bệnh đã qua giai đoạn nguy hiểm. Một số biến chứng có thể xuất hiện khi nhiệt độ bắt đầu giảm, thường vào những ngày giữa của bệnh. Nếu người bệnh đau bụng nhiều, nôn liên tục, chảy máu bất thường, mệt lả, tay chân lạnh hoặc tiểu ít thì cần đến cơ sở y tế ngay.
Làm gì để cơ thể nhanh lấy lại sức sau sốt?
Không có thực phẩm hay sản phẩm nào giúp cơ thể “hồi phục ngay” sau một đợt bệnh. Điều quan trọng nhất vẫn là:
-
Nghỉ ngơi và ngủ đủ.
-
Uống đủ nước.
-
Ăn đa dạng, đủ năng lượng và protein.
-
Chia nhỏ bữa nếu còn chán ăn.
-
Vận động nhẹ rồi tăng dần.
-
Không tự ý dùng quá nhiều vitamin hay thuốc bổ.
Cảm giác yếu người và chán ăn sau một đợt sốt thường xuất phát từ nhiều yếu tố cùng lúc: cơ thể tiêu hao năng lượng để chống lại bệnh, phản ứng viêm chưa hoàn toàn kết thúc, mất nước và việc ăn uống giảm trong những ngày bị sốt.
Đa số người bệnh sẽ khỏe dần khi được nghỉ ngơi, bổ sung đủ nước và dinh dưỡng. Tuy nhiên, nếu tình trạng mệt mỏi không cải thiện, sốt quay trở lại hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường, người bệnh nên đi khám để loại trừ biến chứng hoặc nguyên nhân khác.
