Nhiều cha mẹ lo trẻ nằm điều hòa thường xuyên sẽ dễ ho, sổ mũi và viêm họng. Thực tế, điều hòa không trực tiếp gây viêm mũi họng. Tuy nhiên, nhiệt độ quá thấp, không khí khô, phòng kín hoặc máy lạnh không được vệ sinh có thể khiến đường hô hấp của trẻ bị kích ứng và làm các triệu chứng hô hấp xuất hiện hoặc nặng hơn.
Trẻ nằm điều hòa đúng cách không trực tiếp gây viêm mũi họng
Điều hòa có phải nguyên nhân khiến trẻ viêm mũi họng?
Viêm mũi họng ở trẻ chủ yếu do virus, đôi khi do vi khuẩn. Vì vậy, chỉ riêng việc nằm điều hòa không làm trẻ bị nhiễm trùng đường hô hấp.
Tuy nhiên, trẻ nhỏ có đường thở còn nhạy cảm. Khi sử dụng điều hòa không phù hợp, một số yếu tố trong phòng có thể làm niêm mạc mũi họng bị khô, kích ứng hoặc khiến trẻ có sẵn viêm mũi dị ứng, hen suyễn dễ xuất hiện triệu chứng hơn.
Nói cách khác, điều hòa không phải “thủ phạm” trực tiếp gây bệnh nhưng cách sử dụng điều hòa có thể ảnh hưởng đến đường hô hấp của trẻ.
Vì sao trẻ nằm điều hòa dễ bị khô mũi, nghẹt mũi?
Điều hòa làm giảm nhiệt độ và độ ẩm trong phòng. Nếu không khí quá khô, niêm mạc mũi có thể mất độ ẩm tự nhiên.
Khi đó, trẻ có thể gặp:
-
Khô và khó chịu trong mũi.
-
Nghẹt mũi hoặc đóng vảy mũi.
-
Rát họng, ho khan.
-
Dịch mũi trở nên đặc hơn.
-
Trẻ có sẵn viêm mũi dị ứng hoặc hen có thể dễ xuất hiện triệu chứng hơn.
Không khí đủ ẩm giúp niêm dịch trong mũi duy trì trạng thái phù hợp và hỗ trợ cơ chế làm sạch tự nhiên của đường hô hấp. Khi không khí quá khô, các triệu chứng ho và nghẹt mũi có thể trở nên khó chịu hơn.
Không khí điều hòa quá khô có thể khiến trẻ khô mũi và nghẹt mũi
Máy lạnh bẩn cũng có thể ảnh hưởng đường hô hấp
Một vấn đề thường bị bỏ qua là chất lượng không khí trong phòng điều hòa.
Bộ lọc và các bộ phận bên trong máy lạnh nếu lâu ngày không được vệ sinh có thể tích tụ bụi. Những căn phòng ẩm hoặc có tình trạng đọng nước còn có nguy cơ xuất hiện nấm mốc.
Nấm mốc và các chất gây dị ứng trong không khí có liên quan đến các triệu chứng như:
-
Hắt hơi.
-
Chảy nước mũi.
-
Nghẹt mũi.
-
Ho, khò khè.
-
Làm nặng hơn viêm mũi dị ứng hoặc hen ở trẻ nhạy cảm.
Trẻ nhỏ đặc biệt dễ bị ảnh hưởng bởi chất lượng không khí trong nhà vì hệ hô hấp vẫn đang phát triển.
Phòng điều hòa quá kín có tốt cho trẻ?
Không nên đóng kín phòng liên tục trong thời gian dài.
Nhiều loại máy điều hòa gia đình chủ yếu làm lạnh bằng cách tuần hoàn lại không khí trong phòng chứ không liên tục đưa không khí mới từ bên ngoài vào.
Vì vậy, phòng vẫn cần được thông khí định kỳ. Có thể mở cửa để trao đổi không khí khi không sử dụng điều hòa hoặc trong những khoảng thời gian phù hợp trong ngày.
Bên cạnh đó, cần hạn chế khói thuốc lá, bụi, mùi hóa chất mạnh và các nguồn ô nhiễm khác trong phòng trẻ. Chất lượng không khí trong nhà kém có thể làm tăng các triệu chứng kích ứng mũi, họng và đường thở.
Nên để điều hòa bao nhiêu độ khi có trẻ nhỏ?
Không có một mức nhiệt duy nhất phù hợp cho tất cả trẻ.
Quan trọng hơn là tạo môi trường dễ chịu, không để trẻ quá nóng hoặc quá lạnh và tránh chênh lệch nhiệt độ quá lớn.
Trong thực tế, nhiều gia đình có thể bắt đầu ở khoảng 25-27°C, sau đó điều chỉnh theo nhiệt độ ngoài trời, diện tích phòng, quần áo và phản ứng của trẻ.
Cha mẹ nên kiểm tra vùng gáy, lưng hoặc ngực của trẻ thay vì chỉ sờ bàn tay, bàn chân. Nếu trẻ đổ mồ hôi nhiều có thể phòng đang quá nóng hoặc trẻ mặc quá dày. Ngược lại, nếu trẻ lạnh, run hoặc khó chịu cần điều chỉnh lại nhiệt độ.
Đặc biệt, không nên để luồng gió lạnh thổi trực tiếp liên tục vào mặt, đầu hoặc cơ thể trẻ.
Duy trì nhiệt độ điều hòa phù hợp giúp trẻ ngủ thoải mái và hạn chế kích ứng mũi họng
Có cần dùng máy tạo ẩm khi bật điều hòa?
Không phải phòng nào cũng cần máy tạo ẩm.
Nếu không khí trong phòng thực sự khô và trẻ thường xuyên bị khô mũi, ho khan hoặc khó chịu, tăng độ ẩm hợp lý có thể giúp niêm mạc đường hô hấp bớt khô. Khi không khí khô, làm ẩm không khí cũng có thể giúp dịch mũi ít khô đặc hơn.
Tuy nhiên, độ ẩm quá cao lại tạo điều kiện cho nấm mốc và mạt bụi phát triển.
Nếu sử dụng máy tạo ẩm, cần vệ sinh thiết bị thường xuyên và tránh để phòng trở nên ẩm ướt, bí bách. Đặc biệt, không nên tự ý cho tinh dầu vào máy tạo ẩm đặt trong phòng trẻ nhỏ.
6 cách cho trẻ nằm điều hòa an toàn hơn
Cha mẹ có thể lưu ý:
-
Không để nhiệt độ quá thấp: điều chỉnh sao cho trẻ cảm thấy thoải mái, không đổ mồ hôi nhưng cũng không lạnh.
-
Không để gió thổi trực tiếp vào trẻ: đặc biệt là vùng mặt, mũi và ngực.
-
Vệ sinh điều hòa định kỳ: làm sạch bộ lọc và kiểm tra máy nếu có mùi ẩm mốc.
-
Giữ phòng sạch và thông thoáng: hạn chế bụi, khói thuốc, thú nhồi bông bám bụi hoặc các tác nhân gây dị ứng.
-
Cho trẻ uống đủ nước: trẻ còn bú mẹ nên tiếp tục bú đầy đủ.
-
Giữ ẩm mũi khi cần: có thể sử dụng nước muối sinh lý phù hợp nếu mũi trẻ khô hoặc có dịch mũi, nhưng không nên lạm dụng việc hút/rửa mũi mạnh và quá nhiều lần.
Vệ sinh máy lạnh định kỳ giúp hạn chế bụi và nấm mốc ảnh hưởng đường hô hấp của trẻ
Khi nào trẻ cần đi khám?
Không nên cho rằng trẻ ho, sốt hay nghẹt mũi chỉ vì “nằm máy lạnh”.
Cần đưa trẻ đi khám nếu xuất hiện một trong các biểu hiện:
-
Thở nhanh hoặc khó thở.
-
Co lõm lồng ngực.
-
Khò khè nhiều hoặc thở rên.
-
Môi tím tái.
-
Sốt cao kéo dài hoặc trẻ mệt nhiều.
-
Bỏ bú, ăn uống kém rõ rệt.
-
Lừ đừ, khó đánh thức.
-
Ho hoặc nghẹt mũi kéo dài không cải thiện.
Đặc biệt, khó thở ở trẻ nhỏ cần được đánh giá sớm vì có thể liên quan đến viêm tiểu phế quản, viêm phổi, hen hoặc các bệnh lý đường hô hấp khác.
Trẻ có cần tránh điều hòa hoàn toàn?
Không cần.
Điều hòa được sử dụng đúng cách có thể giúp phòng ngủ duy trì nhiệt độ dễ chịu, đặc biệt trong những ngày nóng. Vấn đề không nằm ở việc “có bật điều hòa hay không” mà là nhiệt độ, độ ẩm, chất lượng không khí và cách chăm sóc trẻ.
Nếu trẻ thường xuyên ho, nghẹt mũi hoặc viêm mũi họng khi ở trong phòng điều hòa, cha mẹ nên kiểm tra lại nhiệt độ phòng, độ khô của không khí, tình trạng vệ sinh máy lạnh và khả năng trẻ có viêm mũi dị ứng hoặc bệnh hô hấp nền.
Nói tóm lại, nằm điều hòa không trực tiếp gây viêm mũi họng. Nhưng phòng quá lạnh, quá khô, bí hoặc có nhiều bụi và nấm mốc có thể làm đường hô hấp của trẻ bị kích ứng và khiến các triệu chứng hô hấp trở nên rõ hơn.
